รู้หรือไม่ว่า ถังไม้ตีข้าวญี่ปุ่น (ซูชิโอเกะ 寿司桶) และถังเก็บข้าว (โอฮิตสึ おひつ) คุณภาพดี ไม่ได้เริ่มที่ร้านช่างไม้ แต่เริ่มตั้งแต่การคัดไม้ซุงในป่า วันนี้พาไปดูโรงงานผลิตถังไม้ที่ทำทุกขั้นตอนเองในโรงงาน ตั้งแต่รับไม้ซุงจนเป็นถังไม้สำเร็จ
จุดเด่นของถังไม้ตีข้าวจากญี่ปุ่น
ขอบหนา โครงสร้างแข็งแรงทนทาน
คัดเฉพาะไม้ซาวาระคิโซะ (木曽椹) ส่วนแก่นสีแดง ลายเสี้ยนตรง (柾目) ซึ่งแปรรูปเองในโรงงาน ทนน้ำและทนทานสูง
ช่างไสด้วยกบมือ ผิวไม้เรียบเนียน
ถังขนาด 51 ซม. ขึ้นไป พันไม้ไผ่ที่ก้นถังเพื่อเสริมความแข็งแรง
ขั้นตอนการผลิต ตั้งแต่ไม้ซุงจนเป็นถังไม้
ลานไม้ของโรงงาน
1) ไม้ซุงจากหุบเขาคิโซะ ได้แก่ ไม้ฮิโนกิคิโซะ ไม้ซาวาระ และไม้โคยามากิ
2) ไม้อายุ 100–300 ปี เป็นไม้มีค่าที่หาได้ยาก
โรงแปรรูปไม้
3) แปรรูปไม้ทีละท่อนอย่างพิถีพิถัน ให้เหลือเศษน้อยที่สุด
4) ตัดแผ่นไม้ที่แปรรูปแล้วให้ได้ความยาวตามต้องการ
5) ตัดตาไม้และส่วนที่มีตำหนิออก
6) อบไม้ด้วยเครื่องอบ เพื่อควบคุมความชื้น
7) หลังอบ พักไม้ตามธรรมชาติอีกหลายวัน
โรงงานไม้ ① ประกอบตัวถัง
8) ทำชิ้นไม้ด้านข้างถัง เรียกว่า “โคมะ” (コマ)
9) ตัดชิ้นไม้ด้วยมุมที่แม่นยำ
10) ใช้กาวประกอบด้านข้างถังแบบชั่วคราว
11) จัดเรียงชิ้นไม้ให้สีและลายไม้เข้ากัน แล้วประกอบ
12) กลึงหยาบด้านข้างถังด้วยเครื่องกลึงไม้
โรงงานไม้ ② ไสผิวและรัดห่วง
13) ไสผิวด้านนอกด้วยจานหมุนที่ติดใบกบ
14) บีบอัดถังแล้วสวมห่วงรัด (ทากะ たが)
15) ไสต่อด้วยกบมือให้เรียบยิ่งขึ้น
16) ตัดแผ่นก้นถังเป็นวงกลมให้พอดีกับขนาดถัง
โรงงานไม้ ③ ใส่ก้นและเก็บงาน
17) อัดแผ่นก้นเข้าตัวถังด้วยเครื่องอัด
18) ขัดผิวด้วยเครื่องกลึง (โรคุโระ ロクロ)
19) ถังเก็บข้าว (โอฮิตสึ) จะเซาะขาและตกแต่งเพิ่ม
20) ซูชิโอเกะและโอฮิตสึเสร็จสมบูรณ์